Büyüme ve gelişmede rol alan flavin mononükleotid (FMN) ve flavin dinükleotid (FAD) adında iki önemli koenzimi içermektedir. Sağlıklı ve yetişkin bir insanın gereksinim duyduğu doz erkeklerde 1.3 mg, kadınlarda 1.1 mg, gebelikte 1.4 mg ve emzirme döneminde 1.6 mg’dır. Şiddetliçinko eksikliğinin belirtileri arasında büyüme ve gelişmede bozulma, cinsel olgunlukta gecikme, deri döküntüleri, kronik ishal, yara iyileşmesinde bozulma ve davranış sorunları yer alır. Sizin için önerilenler: D Vitamini — Ayrıntılı bir başlangıç kılavuzu 2 3. Şimdiki zaman; geniş zaman; bu zamanlarda sözel, okuma, yazma ve dinleme becerileri; sözel beceriler (kendini tanıtma, bir şeyi/yeri tarif edebilme, yol tarifi verebilme, kişisel bilgilere yönelik soru ve cevap kalıpları); okuma becerileri (lokantada, otobüs-tren vb. ulaşım araçlarında, alış-veriş yerlerinde liste/etiket Peteşive deri altı kanamalar Vitamin C, K Perifolliküler keratoz Vitamin A Pullanma şeklinde döküntü Niasin, triptofan, çinko eksikliği Solukluk Anemi (Fe, vitamin E, bakır, folat, B12) Yara iyileşmesinde gecikme Vitamin A, C, çinko, bakır, manganez Seyrek, kızıl, depigmente, dökülmüş saçlar Protein/albumin (Kwashiorkor) Büyüme Gelişme ve Beslenmenin Takibi Çocuklar büyüklerin küçük birer kopyası değildir. Onlarınerişkinlerden en önemli farkı, çocukların sürekli büyüyüp gelişmekte olmalarıdır. Bu süreç, anne karnındayken Kadın Doğum hekimi tarafından takip edilmeye başlanır ve çocuğun doğumuyla birlikte, ergenlik döneminin tamamlanmasına kadar Çocuk hekimi tarafından 0nXDe. Döllenmiş yumurtadan ergin bir ferdin meydana gelmesi ile sonuçlanan olaylara gelişme denir. Zigotun çok hücreli organizmaya gelişmesi, hücre bölünmesi, büyüme ve farklılaşma olayları ile birlikte yürür. Hücre bölünmesi, zigot teşekkülünden kısa bir süre sonra başlar. Bu bölünme mitozdur ve bütün hayat boyunca devam eder. Büyüme, canlı organizmayı oluşturan madde miktarı ve hücre sayısındaki artıştır. Farklılaşma, bölünme başlangıcında tek çeşit olan hücreler, belirli bir görev yapmak üzere farklı hücre gruplarına ayrılırlar. Böylece bir tek hücreden, çeşitli görevler yapmak üzere özelleşmiş, birbirinden farklı hücreler meydana gelir. Gelişmenin Temel Olayları Gelişmenin ilk devrelerinde zigotta görülen çok hızlı mitoz bölünmelere, blastula isimli embriyonun oluşmasına “segmantasyon” denir. Zigottan mitoz bölünmelerle meydana gelen her hücreye blastomer denir. a. Morula Evresi Döllenmiş yumurtanın segmantasyonla küçük hücreler kümesine dönüştüğü evredir. b. Blastula Evresi İlk segmantasyonlarla hücre sayısı arttıkça, bu hücre kitlesinin içinde bir boşluk meydana gelir. Hücreler tek tabaka oluşturacak şekilde bu boşluğun çevresine çekilirler. Blastula boşluğu adı verilen bu boşluk özel bir sıvı ile doludur birinci karın boşluğu. Dıştan bir sıralı hücre tabakası ile çevrili ve içi sıvı dolu bu embriyo safhasına blastula denir. c. Gastrula Evresi Blastula teşekkülünden kısa bir süre sonra çevresel hücre küre hareketi ile hücre tabakasının bir bölümü embriyonun alt ucundan içe doğru çökmeye başlar. Hücre göçü ile birlikte iki veya üç tabakalı embriyonun oluşturduğu bu safhaya gastrulasyon, bu safhadaki embriyoya da gastrula denir. Çöken hücreler, embriyonun iç yüzeyini örterler bunlara endoderm, dışta kalan hücre tabakasına da ektoderm denir. Hücrelerin ilk farklılaşması gastrula devresinde olur. Sünger ve sölenterelerdeki gelişme gastrula safhasında kalır. Bu nedenle mezodermden gelişen yapılar yoktur. Gelişmekte olan embriyoda bir doku diğer bir dokunun belli yönde farklılaşmasını etkiler. Bu olaya “embriyonik indüksiyon” denir. Spemann semender embriyosu ile yaptığı deneyler sonucunda; sinir sisteminin gelişebilmesi için sırt mezoderminin ektoderm tabakasını uyarması gerektiğini göstermiştir. Doku ve organların bir kısmı embriyonik indüksiyonla oluşabilir. Örneğin insanda göz çukurunun, göz merceğinin, karaciğerin ve böbrek kanalının oluşması embriyonik indüksiyonla olmaktadır. Büyüme ve gelişimin farkı Ancak büyüme ölçülebilir parametrelerdeki değişkenliktir. Boy uzunluğu, kafa çevresi, göğüs çevresi, kalça çevresi, boy ve kilo gibi. Bunlara antropometrik veriler denir. Gelişme ise büyümeden ve gelişme ne demek?Canlının zamanla kütle, hacim ve boyutlarının artmasına büyüme denir. Canlı vücudunun bazı görevleri yapmak için olgunlaşmasına ise gelişme ve gelişme nasıl olur?Canlılarda büyüme, yenilenme, onarım gibi olaylar vücut hücrelerinin bölünmesi ile gerçekleşir. Mitoz bölünme olarak adlandırılan bu bölünme aynı zamanda eşeysiz üremeyi de sağlar. Mitoz bölünmede çekirdek ve sitoplazma bir defa bölünerek ana hücredeki kadar kromozomu olan iki yavru hücre meydana gelişme midir?Büyüme, çocuğun fiziki özelliklerindeki artış ile tanımlanır. Gelişme ise, mental, motor ve psikolojik olgunlaşmayı anlatmaktadır. Çocukluğun değişik yaş dönemlerinde, büyüme hızları farklı olabileceği gibi, gelişmede de her yaşa özgü belirli değişkenlikler nedir örnekler?Gelişim; Kişinin döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle son aşamasına ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir. Örneğin; çocuk kas ve kemikleri yeterli olgunluğa erişip, tırmanmasını öğrendiğinde ağaca tanımı nedir?Büyüme, bireyin fizik yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen nicelik boyutundaki değişikliklerdir. Doğum öncesi dönemde hücre çoğalması ve doğum sonrasında da aylara veya yıllara göre fizik yapıda meydana gelen değişiklikler büyüme sonucudur. Büyüme yaşa bağlı olan kavramı nedir?Büyüme üretim artışı demektir Genelde bir ülke veya bölgede, bir yıl içinde meydana gelen mal ve hizmet üretimindeki yüzde artış olarak ifade edilir.Büyüme ve gelişmeyi sağlayan nedir?Bitki ve hayvanlarda büyüme ve gelişme hava, su ve toprak gibi faktörlere bağlıdır. Besin kaynakların ulaşamama ya da zorlu iklim şartları canlıların büyüme ve gelişme aşamalarını olumsuz etkiler. Hem erkek hem kız çocuklarında büyümeyi etkileyen faktörler. Bu faktörlerin başında genetik dolaşımı Hemsirelik Tanilari El KitabıPublished on Mar 8, 2012hemsirelikte kullanilan tanilar uzerine en guncel eserNobel Tip Kitabevi Ltd Birey, aile ve toplumun gerçek ve olası sağlık sorunları veya yaşam sürecindeki yanıtları hakkındaki klinik karara ''Hemşirelik Tanısı'' denir. Marjory Gordon'un geliştirdiği Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Gordon - FSÖ altında hemşirelik tanıları gruplandırılmıştır. Hemşirelik tanılarının üzerine tıklayarak hemşirelik girişimlerine bakım planı nasıl hazırlanır öğrenmek için tıklayınızHemşirelik tanı listesine PDF formatında erişmek için tıklayınızHemşirelik tanılarının üzerine tıklayarak bakım planlarına erişebilirsinizFONKSİYONEL SAĞLIK ÖRÜNTÜLERİ FSÖ ALTINDA GRUPLANDIRILMIŞ 2020 HEMŞİRELİK TANILARI 1. Sağlığı Algılaması ve Sağlığın Yönetimi 2. Beslenme ve Metabolik Durum 3. Boşaltım Biçimi Eliminasyon 4. Aktivite ve Egzersiz Biçimi 5. Uyku ve Dinlenme Biçimi 6. Bilişsel Algılama Biçimi 7. Kendini Algılama 8. Rol ve İlişki Biçimi 9. Cinsellik ve Üreme Biçimi 10. Baş Etme ve Stres Toleransı 11. İnanç ve Değerler Biçimi 1. SAĞLIĞI ALGILANMASI ve SAĞLIĞIN YÖNETİMİ Bağışıklık durumunu güçlendirmeye hazır oluş Büyüme ve gelişmede gecikme riski Gelişmede gecikme riski Orantısız büyüme riski Yetişkin Tip İyileşmede Yetersizlik Cerrahi iyileşmede gecikme Sağlığını etkisiz yönetme Sağlığını etkili yönetme Kontaminasyon Kontaminasyon riski Preoperatif pozisyonda travma riski Riskli risk alıcı sağlık davranışları Sağlığı geliştirme davranışları Sağlığı sürdürmede etkisizlik Tanımlanan rejime uymada güçlük / uyumsuzluk Travma riski Boğulma riski Düşme riski Yaralanma riski Zehirlenme riski Ani bebek ölüm sendromu riski 2. BESLENME ve METABOLİK DURUM Adaptif kapasitede azalma intrakranial Beslenmede dengesizlik Gereksinimden fazla Beslenmede dengesizlik Gereksinimden fazla beslenme potansiyeli Beslenmede dengesizlik Gereksinimden az Beslenmede güçlenmeye hazır oluş Dentisyonda bozulma Bebeğin beslenme örüntüsünde etkisizlik Yutmada bozulma Elektrolit dengesizliği riski Emzirme etkisiz emzirme Emzirme etkili emzirme Emzirmenin kesintiye uğraması Emzirmede güçlendirilmeye hazır oluş Enfeksiyon riski Enfeksiyon Bulaştırma Riski Kan glukozunda değişkenlik istikrarsızlık riski Karaciğer fonksiyonunun bozulma riski Korunmada savunmada etkisizlik Doku bütünlüğünde bozulma Deri bütünlüğünde bozulma riski Oral mukoz membranda bozulma Lateks alerji tepkisi Lateks alerji tepkisi riski Neonatal Sarılık Sıvı volüm eksikliği Sıvı volüm eksikliği riski Sıvı volüm dengesizliği riski Sıvı volüm fazlalığı Vücut sıcaklığında dengesizlik riski Hipertermi Hipotermi Etkisiz termoregülasyon 3. BOŞALTIM BİÇİMİ ELİMİNASYON Barsak inkontinansı Diyare Konstipasyon Algılanan konstipasyon Konstipasyon riski Üriner boşaltımda bozulma Üriner eliminasyonu güçlendirmeye hazır oluş Devamlı inkontinans Fonksiyonel inkontinans İdrar tutamama Sıkışarak kaçırma İdrar tutamama Sıkışarak kaçırma riski Matürasyonel enürezis Refleks inkontinası Stres inkontinansı Taşma / tahliye inkontinansı 4. AKTİVİTE ve EGZERSİZ BİÇİMİ Aktivite intoleransı Aktivite planlamada etkisizlik Amaçsız gezinme Bebek davranışının disorganizasyonu Bebek davranışının disorganize olma riski Bebek davranışının organizasyonunu güçlendirmeye hazır oluş Disuse kullanmama sendromu Enerji alanında rahatsızlık Eğlence aktivitesinde eksiklik Enerji Alanında Rahatsızlık Etkisiz doku perfüzyonu spesifik Etkisiz gastrointestinal doku perfüzyonu riski Etkisiz periferal doku perfüzyonu Renal Perfüzyonda Etkisizlik Riski Evin bakımını sağlamada yetersizlik Fiziksel mobilitede bozulma Yatak içi mobilitede bozulma Yürümede bozulma Tekerlekli sandalye ile mobilitede bozulma Tekerlekli sandalyede transfer yeteneğinde bozulma Kanama riski Kardiyak out-put’ta azalma Kardiyak doku pefüzyonunda azalma riski Öz bakım eksikliği sendromu Öz bakımda güçlendirilmeye hazır oluş Kendi kendine beslenmede eksiklik Kendi kendine giyinebilmede eksiklik Kendi kendine tuvaleti kullanmada eksiklik Kendi kendine yıkanmada / hijyeni sağlamada eksiklik Periferal nörovasküler disfonksiyon riski Sedanter hareketsiz yaşam şekli Solunum fonksiyonunda etkisizlik riski Etkisiz solunum örüntüsü Gaz değişiminde bozulma Hava yolunu temizlemede etkisizlik Spontan ventilasyonu sürdürmede yetersizlik Ventilatörden ayrılmaya disfonksiyonel tepki Ventilatörden ayrılmaya disfonksiyonel tepki riski Şok riski Vasküler travma riski 5. UYKU ve DİNLENME BİÇİMİ Uyku örüntüsünde rahatsızlık Uykusuzluk insomnia Uyku yoksunluğu Uyku bozukluğu Uyku kalitesini güçlendirmeye hazır oluş 6. BİLİŞSEL ALGIMA BİÇİMİ Aspirasyon riski Bilgi eksikliği spesifik Bilgi düzeyini güçlenmeye hazır oluş Çevreyi yorumlamada bozulma sendromu Duyusal algılamada bozulma spesifik Düşünme süreçlerinde bozulma Bellekte bozulma Karar vermede çatışma Karar vermede güçlendirilmeye hazır oluş Konfüzyon Akut konfüzyon Akut konfüzyon riski Kronik konfüzyon Otonomik disrefleksiya Otonomik disrefleksiya riski Rahatta bozulma Akut ağrı Kronik ağrı Bulantı Rahatlığını konforu güçlendirmeye hazır oluş Unilateral bir tarafı ihmal etme 7. KENDİNİ ALGILAMA ve KAVRAMA BİÇİMİ Anksiyete Ölüm anksiyetesi Benlik kavramında rahatsızlık Benlik kavramını güçlendirmeye hazır oluş Beden İmgesinde Rahatsızlık Bireysel kimlik kendilik tanımında bozulma Benlik saygısında rahatsızlık Durumsal düşük benlik saygısı Durumsal düşük benlik saygısı riski Kronik düşük benlik saygısı Güçsüzlük Güçlendirilmeye Hazır Oluş Güçsüzlük riski İyileşmede / güçlenmede yetersizlik İtibarın Tehlikeye Girmesi Riski Korku Ümitsizlik Ümidi güçlendirmeye hazır oluş Yorgunluk 8. ROL ve İLİŞKİ BİÇİMİ Acı çekme Beklenen acı çekme Karmaşık çapraşık acı çekme Kronik keder Aile içi süreçlerin devamlılığında bozulma Aile içi süreçlerde güçlenmeye hazır oluş Disfonksiyonel aile içi süreçler Ebeveynlikte yetersizlik Ebeveyn - bebek - çocuk bağlılığında bozulma riski Ebeveynlik - rol çatışması Bakım verici rolünde zorlanma Bakım verici rolünde zorlanma riski Çocuk yetiştirme süreçlerinde güçlendirilmeye hazır oluş İletişimde bozulma Sözel iletişimde bozulma İlişkilerde güçlenmeye hazır oluş Rol performansında etkisizlik Sosyal etkileşimde bozulma Sosyal izolasyon Yalnızlık riski 9. CİNSELLİK ve ÜREME BİÇİMİ Maternal / fetal ikili boyutunda rahatsızlık riski Cinsellik örüntülerinde etkisizlik Cinsel disfonksiyon 10. BAŞETME ve STRES TOLERANSI Etkisiz bireysel baş etme Savunucu baş etme Etkisiz inkâr Aile Baş Etmesi- Güçlendirilmeye Hazır Oluş Aile baş etmesi - Ödün verme Aile baş etmesinde yetersizlik Etkisiz toplumsal baş etme Baş etmede güçlenmeye hazır oluş İntihar riski Dayanma gücünde esneklikte bozulma Dayanma gücünde esneklikte bozulma riski Dayanma Gücünde Esneklikte Güçlenmeye Hazır Oluş Kendine zarar verme riski Kendini sakat etme Kendini sakat etme riski Kendini ihmal etme Post travma sendromu Post travma sendromu riski Tecavüz travma sendromu Relokasyon / taşınma stresi sendromu Relokasyon / taşınma stresi riski Stres yüklenmesi Şiddet riski - başkalarına yönelik Şiddet riski - kendine yönelik 11. İNANÇ ve DEĞERLER BİÇİMİ Dinsel kurallara uymada bozulma Dinsel kurallara uymada bozulma riski Dinsel kurallara uymada güçlenmeye hazır oluş Moral distress / ahlaki sıkıntı Spiritüel distress manevi sıkıntı Spiritüel distress riski Spiritüel iyilik halini güçlendirmeye hazır oluş İnsan itibarının tehlikeye girme riski KAYNAKCA Hemşirelik bakım planları üniversite temsilcilikleri tarafından hazırlanmıştır. Editörlerimiz tarafından özgünlüğü kontrol edildikten sonra yayına alınmıştır. Hazırlanan bakım planlarının tüm hakkı aittir. Kaynak göstererek aktif link vererek alıntı yapabilirsiniz. BÜYÜME VE GELİŞME Zigotun hücre bölünmeleri, büyüme ve farklılaşma olaylarıyla ergin bireye dönüşmesine GELİŞME adı verilir. Hücre bölünmeleri mitoz bölünmeyle gerçekleşir. Ölüme kadar devam eder. Büyüme hücre sayısının ve madde miktarının artışı sonucu gerçekleşir. Farklılaşma hücre yapılarının ve özelliklerinin değişmesidir. Yapı ve görev bakımından benzer hücreler dokuları oluşturur. Dokular bir araya gelerek organları, organlar da bir araya gelerek sistemleri oluşturur. Sistemler de organizmayı oluşturur. Gelişmenin temel olayları; -Hücre bölünmesi, -Hücre hareketi, -Hücre farklılaşması, -Organogenezdir. Hücre Bölünmesi Gelişmenin ilk dönemlerinde görülen art arda ve hızlı bölünmelere segmentasyon adı verilir. *İlk bölünmelerde embriyo büyümez. *İlk bölünmelerde hücre büyümeden hücreler her bölünmede biraz daha küçülür. *Bölünme sırasında yumurtanın vitellusundaki besin kullanılır. *İlk bölünmeler sonucu oluşan embriyo zigottan daha hafiftir. Hücre sayısı artışı geometrik dizi şeklinde artar 2,4,8,16 vb. Segmentasyon sırasında oluşan her bir hücreye blastomer adı verilir. Birbiriyle aynı büyüklük ve genetik yapıdaki hücrelerin oluşturduğu dut meyvesi görünümündeki hücre kümesine morula adı verilir. Hücrelerin tek sıra halinde top şeklinde oluşturdukları yapıya blastula adı verilir. Oluşan boşluğa blastosöl denir. Blastula evresinde farklılaşma görülmez,ancak ayrılan bir hücre olursa bu hücreden yeni bir canlı oluşamaz. Embriyo uterus duvarına blastula halindeyken tutunur. Hücre Göçü Embriyonun alt tarafındaki hücreler blastula boşluğuna göç çökme sonucu oluşan boşluğa gastrula boşluğu ilk bağırsak=arkenteron adı verilir. Bu evreye gastrula adı verilir. Çökme sonucu dışta oluşan hücre tabakasına ektoderm, içte oluşan hücre tabakasına endoderm adı dışarı açılan kısmı blastopordur. Gastrula evresinin başlangıcından itibaren ektoderm ve endoderm tabakalarından mezenşim hücreleri ve mezoderm tabakası tabakasının içindeki boşluğa ikinci karın boşluğu sölom boşluğu adı verilir. Farklılaşma ve Organogenez Embriyonik tabakalar farklılaşarak v birbirlerine etki ederek organ ve sistemleri oluşturur. Bu olaya organogenez etki eden olaylar; -hücrelerin kümeleşmesi, -hücrelerin şekil değiştirmesi, -hücrelerin karşılıklı etkileşimi, -gen faaliyetleri NOTOrgan oluşumunda bazı hücreler bölünürken bazı hücreler de ölerek organın oluşumunu sağlarlar. Ektodermden oluşan yapılar; Üst deri, saç, tırnak, sinir sistemi, omurilik, duyu organları, göz merceği, kornea, ağız-burun-anüs epiteli, hipofiz ve epifizin epitel kısmı Mezodermden oluşan yapılar; Kas sistemi, dolaşım sistemi, boşaltım sistemi, iskelet sistemi, üreme sistemi, adrenal korteks, alt deri ve karın zarı Endodermden oluşan yapılar; Solunum ve sindirim kanalının epitelyum örtüsü, karaciğer, pankreas, tiroit, paratiroit, üretra, timus bezi, idrar kesesinin astarı *Gelişim sırasında ilk farklılaşan yapı beyin ve sinir sistemidir. Sinir sisteminin oluşumu Sırt mezoderminden notokord oluşur. Notokord kordalılarda ilkel iskeleti oluşturur. Mezodermin katlanmasıyla omurlar oluşur ve notokord omurgaya dönüşür. Notokordun yukarısındaki ektoderm hücreleri nöral plakayı plaka kıvrılarak nöral tüpü oluşturur. Nöral tüp ilerleyen safhalarda beyin ve omuriliği oluşturur. Embriyonik indüksiyon Uyarılma Embriyonik tabakaların birbirini etkileyerek farklılaşmasına denir. *Gastrula evresinde gerçekleşir. Hans Spemann semender embriyolarını kullanarak bu olayı açıklayan deneyler yapmıştır. *1. Deney; Embriyonun üst kısmındaki ektodermden parça alıp parçayı havuza gelişimini tamamladığında sinir sisteminin gelişmediğini parça da sağlam dokuya dönüşmemiştir. Deney sonucu sinir sisteminin gelişimesi için ektodermin canlıya bağlı kalması gerekmektedir. * Embriyonun üst kısmındaki ektodermi biraz kaldırıp altından mezodermi çıkarmış ve ektodermi eski haline geliştiğinde sinir doku oluşmamıştır. Deney sonucu Sırt bölgesindeki mezoderm tabakası ektodermi etkileyip sinir dokuyu oluştur. * İki semender embriyosu embriyonun sırt kısmından aldığı mezodermi diğer embriyonun karın kısmından çıkardığı mezoderm yerine koyar ve ektodermi embriyonun hem karın hem sırt kısmında sinir sistemi gelişmiştir. Deney sonucu Sinir sisteminin oluşması için üst mezodermin ektodermi etkilemesi gerekir. *Göz merceği oluşumunda da embriyonik indüksiyon görülür.

büyüme ve gelişmede gecikme riski